Hypo

Uit DiabetesWiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Inhoud

Hypo en hyper

De veilige waarde voor uw bloedglucose is tussen 4 en 9 mmol/l. Bij alle typen diabetes bestaat het risico op hypo’s en hypers: een sterke daling (hypo) of stijging (hyper) van de bloedglucosespiegel. Wat merkt u ervan en wat kunt u eraan doen?

Waarom krijgt u een hypo of hyper?

Te hoge of te lage bloedglucosewaarden kunnen verschillende oorzaken hebben. Probeer ze te achterhalen, dan weet u in het vervolg beter hoe u een hypo of hyper kunt voorkomen. Mogelijke oorzaken zijn:

  • te veel of te weinig eten of drinken;
  • sporten zonder iets extra's te eten of zonder de insuline te verminderen;
  • zware lichamelijke inspanning;
  • te veel of te weinig insuline spuiten;
  • alcohol drinken;
  • insuline werkt te snel door na een sauna of warm bad;
  • verkeerde insuline spuiten (bijv. kortwerkende in plaats van langwerkende);
  • een ander eetpatroon (op reis);
  • ziek zijn / ergens een ontsteking in het lichaam hebben;
  • ongesteld zijn of zwangerschap;
  • een defecte insulinepomp.

Hypo

Wat is het?

Bij een hypo is er te weinig glucose in uw bloed (onder de 4 mmol/l). U merkt dit bijvoorbeeld doordat u gaat trillen, zweten en hoofdpijn heeft, duizelig of minder geconcentreerd bent, moe of hongerig bent of een wisselend humeur heeft. Als u een ernstige hypo heeft, bent u verward en suf en kunt u zelfs in coma raken. Een hypo is bij iedereen anders; als u het een paar keer heeft meegemaakt, weet u ongeveer wat u kunt verwachten. Het kan zijn dat uw omgeving eerder merkt dan uzelf dat u een hypo heeft. En als u al langer diabetes heeft, kan het zijn dat een hypo minder duidelijk wordt. Dan merkt u het pas als de bloedglucose echt laag is.

Wat kunt u eraan doen?

Stop met wat u aan het doen was. Controleer uw bloedglucose, neem 20 gram glucose zoals druivensuiker of limonadesiroop en test na een kwartier nog een keer. Zit u dan nog te laag, neem dan opnieuw glucose. U kunt ook vast wat eten. Als u verschijnselen van een ernstige hypo heeft, moet uw omgeving glucagon spuiten en een arts waarschuwen. Glucagon is een stof die ervoor zorgt dat er snel extra glucose in uw bloed komt. Zorg er dus voor dat uw omgeving (familie, vrienden, collega’s, buren) een hypo kunnen herkennen en weten wat ze op zo’n moment moeten doen. Laat ze u glucose geven in een plastic bekertje, dat u niet kunt stukbijten.

Draag altijd een 'diabetes-setje' bij u: benodigdheden voor zelfcontrole, insuline of tabletten, glucosetabletten (dextrose, duivensuiker), glucosedrankjes of eventueel glucagon.

Hoe kunt u een hypo voorkomen?

  • Controleer regelmatig uw bloedglucose.
  • Eet voldoende en op het juiste moment.
  • Neem tussendoortjes.
  • Eet iets extra's voor u gaat sporten, of neem minder insuline.
  • Houd rekening met de gevolgen van alcohol.
  • Houd rekening met de werking van andere medicijnen.
  • Kijk op internet of lees in boeken meer informatie over diabetes. Hoe meer u weet, hoe beter u begrijpt waar hypo’s vandaan komen.

Herkennen van een hypo

Sommige mensen met diabetes hebben moeite met het herkennen van een hypo. Dit kan optreden als u insuline injecteert, of sulfonylureumderivaten gebruikt (tolbutamide, gliclazide tabletten 80 mg, glibenclamide, gliclazide tabletten mga 30 mg, glimepiride). Er wordt onderzoek gedaan naar de inzet van speciaal getrainde honden ("hypohonden"), die hypo's kunnen herkennen. Hier vindt u meer informatie over de hypohond.

Hypohond

Een diabeteshulphond wordt ook wel hypohond genoemd. Het is een hond die aangeeft wanneer iemand met diabetes een te lage bloedglucosewaarde heeft. Een lage bloedglucosewaarde gaat gepaard met een aantal chemische veranderingen in het lichaam. De hond wordt getraind om deze te herkennen. Vervolgens wordt de hond getraind op het uitvoeren van acties, zoals het halen van een bloedglucosemeter of glucosetabletten.

Wetenschappelijk bewijs ontbreekt

Op dit moment proberen enkele instanties en personen honden te trainen op detectie van hypo’s. Er zijn aanwijzingen dat honden door hun sterk ontwikkelde reukorgaan kunnen aangeven dat iemand met diabetes een hypo heeft. Er mist echter wetenschappelijk bewijs voor dit fenomeen.

Het is onduidelijk wat het mechanisme is dat honden bekwaam maakt om een hypo te detecteren. Honden kunnen reageren op de chemische verandering van het lichaam, op andere zaken zoals stemmingswisseling van de persoon met diabetes of kunnen reageren op meerdere signalen. Er is meer onderzoek nodig om een uitspraak te kunnen doen.

Onderzoeksresultaten

  • Er is onderzocht of de hond reageert op de hypo’s van hun baasje met diabetes type 1 (Wells, 2008). De resultaten van deze studie suggereren dat veel honden hypo’s kunnen detecteren. Hondeneigenaren met diabetes type 1 hebben aangegeven dat hun ongetrainde hond waarschuwend gedrag vertoont op het moment dat zij een hypo hebben. Dit gebeurt vaak zonder het gebruik van zichtbare aanwijzingen en voordat de hondeneigenaren zich bewust zijn van de symptomen van een hypo. Het ras, geslacht en leeftijd van de hond maakte daarin geen verschil.
  • Een hond ruikt honderdduizend keer beter dan de mens.
  • Canyon Crest K9 Training Centre (USA) traint diabeteshonden op de verschillende geuren in de adem van een persoon. Een zoetige, fruitige geur betekent een hoge bloedglucose. Een roestige, zure geur betekent een lage bloedglucosewaarde.

Voor wie geschikt?

Mensen met diabetes die hypo’s onvoldoende herkennen. Als u diabetes heeft en insuline injecteert, of sulfonylureumderivaten gebruikt (tolbutamide, gliclazide tabletten 80 mg, glibenclamide, gliclazide tabletten mga 30 mg, glimepiride), dan kunt u hier last van hebben.

HYPOinzicht

HYPOinzicht is een informatieve website voor mensen met diabetes type 2 die net zijn overgestapt op insuline of mogelijk binnenkort gaan overstappen op insuline.

Waarom deze website?

Er bestaat onder mensen met diabetes veel onzekerheid rond insulinebehandeling en hypoglykemieën. Onzekerheden en twijfels rond de diabetesbehandeling zijn vervelend maar kunnen vaak worden weggenomen door goede informatie. Door uzelf te informeren kunt u beter en sneller vaststellen waarover u nog vragen heeft en de beslissingen nemen die nodig zijn om uw behandeling optimaal te laten verlopen.

Wat biedt de website?

Deze website richt zich op twee onderwerpen: insuline en hypoglykemieën. De site biedt informatie, zelftests en praktische tips die u kunnen helpen antwoord te krijgen op uw vragen en u ondersteunen bij het overstappen op en omgaan met insuline. De geboden informatie kan aanleiding geven in gesprek te gaan met uw arts of praktijkondersteuner.

Door wie is deze website ontwikkeld?

De inhoud van deze website is tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid van het HYPOinzicht-team van het VU medisch centrum onder leiding van professor Frank Snoek in samenwerking met Novo Nordisk en Achmea en gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en patiëntervaringen. Opmerkingen en suggesties voor verbetering zijn welkom.

Bronnen:

  • Prof. F.J. Snoek en S.M.P.A. Rondags, MSc – VU medisch centrum Amsterdam
  • Boekje 'Elke dag diabetes' – Prof F.J. Snoek
  • Algemene diabetes brochures – Novo Nordisk
Persoonlijke instellingen