Nieren

Uit DiabetesWiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Inhoud

Nieren

Een verminderde functie van de nieren is een van de ernstigste complicaties bij diabetes. Vooral mensen die al jaren diabetes hebben en mensen die niet goed ingesteld zijn, lopen risico nefropathie (nierschade) te krijgen. Tijdig opsporen is dus belangrijk.

Nieren filteren stoffen uit het bloed, die het lichaam niet meer nodig heeft. Deze afvalstoffen verlaten het lichaam via de urine. Nieren zorgen er ook voor dat de stoffen die het lichaam wèl nodig heeft in het bloed blijven, zoals glucose, eiwitten en mineralen.

Nefropathie

Diabetes tast de functie van de nieren geleidelijk aan. Deze complicatie heet nefropathie. Niet alleen worden door diabetes de bloedvaten aangetast die het bloed naar de nieren brengen, ook kan diabetes de nierfilters (glomeruli) beschadigen.

Beschadigde filters laten bouwstoffen door die eigenlijk in het bloed en dus in het lichaam thuishoren, zoals eiwitten. Via de urine verlaten deze eiwitten onbedoeld uw lichaam. Tegelijkertijd laten de beschadigde nieren sommige afvalstoffen wèl in het lichaam. Nieren die minder goed werken, kunnen een hoge bloeddruk veroorzaken. Hierdoor kunnen de nieren verder beschadigen en kan de bloeddruk nog verder stijgen.

Oorzaken

Bij zo’n 30 procent van de mensen met diabetes ontstaat na verloop van tijd nierschade. De belangrijkste oorzaak is langdurig verhoogde bloedglucose. Ook een hoge bloeddruk speelt een belangrijke rol; er zijn zelfs aanwijzingen dat alleen al de aanleg voor het ontwikkelen van een hoge bloeddruk van invloed kan zijn. Onder rokers is het percentage mensen met diabetische nefropathie een stuk hoger dan bij niet-rokers.

Bij mensen met diabetes type 1 begint de nefropathie zo’n vijftien tot twintig jaar na het ontstaan van diabetes, bij mensen met diabetes type 2 meestal eerder. Dit komt doordat veel gevallen van diabetes type 2 pas na jaren worden ontdekt; de nefropathie heeft dan al kans gehad zich te ontwikkelen. Heeft iemand al dertig jaar diabetes zonder dat er sprake is van een verhoogd albuminegehalte (eiwit in de urine), dan is de kans erg klein dat er nog nefropathie ontstaat.

Gevolgen

In principe merkt u niets. U krijgt pas klachten als de werking van de nieren al sterk is achteruitgegaan. Nefropathie kan zorgen voor klachten als (extreme) moeheid, vocht vasthouden, hoofdpijn, gebrek aan eetlust, jeuk, een bleke huid en algehele malaise. Ook urineweginfecties (blaasontsteking) kunnen het gevolg zijn van nefropathie. Omdat nefropathie een sluipende complicatie is, merkt u deze klachten pas als de aandoening al vergevorderd is.

De aanwezigheid van eiwit (met name albumine) in de urine kan een belangrijke aanwijzing zijn voor nierproblemen. Hoe meer eiwit in de urine, hoe ernstiger de schade aan de nieren. De nieren zullen dan op den duur hun werk helemaal niet meer kunnen doen.

Een hoge bloeddruk kan zowel oorzaak als gevolg zijn van nierschade.

Behandelmethoden

Een tijdige diagnose en een vroege behandeling kunnen de complicatie tegenhouden of vertragen. Behandeling kan bestaan uit:

  • bloeddrukverlagende medicijnen;
  • een zo goed mogelijke regulatie van de bloedglucose;
  • voedingsadvies: eet weinig eiwitten, natrium (zout), kalium en vet;
  • stoppen met roken;
  • dialyse (het overnemen van de nierfunctie (zuiveren van het bloed) door een apparaat), als de nieren voor nog maar tien procent of minder functioneren. Hierdoor wordt vergiftiging van het lichaam voorkomen.

Tenslotte kan een niertransplantatie een mogelijkheid zijn om mensen van de dialyse af te helpen. Gelukkig blijft de meeste mensen met diabetes dit leed bespaard. Een betere behandeling van diabetes, zorgen voor een goede bloedglucose, gezonde leefwijze, regelmatige controle en vroege behandeling helpen ernstige nierproblemen te voorkomen.

Hoe vaak moet u zich laten controleren?

Nefropathie is op te sporen door uw urine, bloed en bloeddruk jaarlijks te laten controleren. Bij mensen met diabetes type 1 moet het eerste onderzoek binnen vijf jaar na diagnose plaatsvinden, bij mensen met diabetes type 2 meteen na de diagnose. Bij het onderzoek wordt de bloeddruk gemeten en de urine getest op de aanwezigheid van het eiwit albumine.

Meer weten

Persoonlijke instellingen