Vakantie

Uit DiabetesWiki

Ga naar: navigatie, zoeken

Inhoud

Vakantie

Als u diabetes hebt, neemt u dat altijd mee. Ook als u op vakantie gaat. Maar met een goede voorbereiding zijn er voor u geen belemmeringen om vakantie te gaan vieren! Of u nu de zon opzoekt of de sneeuw, gaat kamperen of een stedentrip maakt: hier vindt u de informatie die u nodig heeft.

Een algemene tip: veel mensen gebruiken de vakantie om naar buiten te gaan en actief bezig te zijn. Lekker wandelen, fietsen, skaten? Wat u ook gaat doen, neem altijd iets te eten mee voor het geval uw bloedglucosewaarden snel dalen. Gemiddeld heeft iemand voor een half uur tot een uur matig intensieve inspanning 15 gram koolhydraten extra nodig. Blijf ook voldoende drinken.

Checklist

Welke diabetesspullen moet u meenemen op vakantie? Diabetesverpleegkundige Jacqueline Putker zette het op een rij. Download hier de checklist.

Informatief filmpje over vakantie

In mei 2010 maakte Diabetesvereniging Nederland een uitzending van DiabetesWebTV over vakantie. Er komen hierin veel vragen aan bod, waaronder: Hoe ga je het beste om met ander eten, andere temperaturen en vliegveldcontroles? Bekijk de uitzending.

Algemene tips

Schrijf een paar zinnen op die u nodig kunt hebben op in de taal van het land van bestemming. Ga liever niet alleen, maar samen met iemand. Informeer uw reisgenoten over uw diabetes en vertel ze wat ze moeten doen in geval van nood. Blijf niet strikt vasthouden aan de structuur van thuis. Durf af te wijken van vaste schema’s en ga flexibel om met uw diabetes. Geniet!

Diabetes(hulp)middelen

Wees goed voorbereid. Als u een pomp draagt, weet u vaak niet uit uw hoofd wat uw basaalstanden zijn. Zorg dat u deze op papier bij u hebt of zet ze in uw telefoon. Neem ruim voldoende (reserve)materialen (extra pomp, meter en pennen) mee en zorg voor een zo goed mogelijke instelling. Dat geeft (zelf)vertrouwen, waardoor u meer van uw vakantie kunt genieten.

Vraag voor vertrek een medische verklaring over uw diabetes en eventuele andere aandoeningen aan uw arts of diabetesverpleegkundige. Bij uw apotheek kunt u ook een overzicht krijgen met welke medicijnen en hulpmiddelen u gebruikt. Merknamen (bijvoorbeeld Lantus) kunnen in het buitenland anders zijn, dus ken de stofnaam (in dit geval glargine). Deze stofnamen staan ook op de medische verklaring van de apotheek. Neem medicijnen mee in de originele verpakking van de apotheek. Hierdoor is het duidelijk dat het gaat om een geneesmiddel en geen genotsmiddel. Vraag uw diabetesverpleegkundige of uw insuline in het vakantieland verkrijgbaar is. Neem verder internationale telefoonnummers mee van de leveranciers van insuline en diabeteshulpmiddelen. Mocht u er op Schiphol achter komen dat u bepaalde medicijnen en/of hulpmiddelen bent vergeten, dan kunt u deze nog halen bij de apotheek op Schiphol. Kijk op de website van Schiphol voor meer informatie.

Bloedglucosewaarden kunnen in het buitenland anders worden weergegeven. Waar een Nederlandse meter 7,0 mmol/l aangeeft, geeft een Spaanse of Duitse meter 126 mg/dl aan. Deel de buitenlandse waarde door 18,1 om de Nederlandse uitslag te krijgen. En vice versa.

Verzekering

Neem verzekeringspapieren, noodnummer van uw arts en telefoonnummer van de Diabeteslijn (033) 463 05 66 mee! Informeer bij uw verzekeraar naar mogelijke buitenlandse hulp of servicecentra. Via DVN kunt u als u lid bent een reisverzekering en een insulinepompverzekering afsluiten. Meer weten? Kijk op www.dvn.nl of bel (033) 463 05 66.

In de zon

Warmte en diabetes

Warmte vermindert de insulinebehoefte. Het zorgt er ook voor dat insuline sneller wordt opgenomen. Meet daarom altijd goed uw waarden voor en tijdens een dag in de (directe) zon, bijvoorbeeld als u naar het strand gaat. Overleg met uw behandelaar of u voor een stranddag uw insuline iets lager moet doseren of het aantal tabletten moet verminderen.

Ga liever niet meteen na het spuiten in de directe zon liggen; de warmte neemt het immers extra snel op en zo riskeert u een hypo. Wacht liever even en/of eet eerst iets. En vooral: meet eerst uw waarden, want meten is weten.

Veel mensen krijgen diarree in warme landen. Neem ORS (Oral Rehydration Solution) mee tegen uitdroging. Dit is een mengsel van zout en suiker, verkrijgbaar in zakjes en te koop bij de apotheek. Hebt u diabetes type 1? Bel als u moet overgeven en tegelijkertijd hoge bloedglucosewaarden (hyper) heeft altijd met een arts!

Gaat u naar Marokko of Turkije? Op de website van het Slotervaart Ziekenhuis vindt u meer informatie over reizen naar Marokko en Turkije.

Warmte en medicijnen

Insuline, glucagon en teststrips en mogen niet worden bewaard in de warme zon, in het handschoenenkastje of op de hoedenplank. Met een insulinepomp mag je gewoon in de zon. Maar ga je zonnebaden? Zorg dan dat je pomp niet in de volle zon ligt, maar in de schaduw.

Bij het bewaren van insuline moet men het volgende in de gaten houden:

  • bewaartemperatuur van insuline is tussen de 2 en 8 graden Celsius, vooral niet laten bevriezen
  • een aangebroken ampul of pen kan men ook of bewaren tussen de 2 en 8 graden Celsius, maar ook op kamertemperatuur. Niet boven de 30 graden Celsius. De insuline blijft dan maximaal 28 dagen houdbaar.
  • insuline nooit bewaren in direct zonlicht of bij een warmtebron

Gaat u op stap als het warm is, bewaar de insuline en glucagon dan bijvoorbeeld in een koelbox of een frio-tasje (DVN winkel of DVN puntenplein). Niet aangebroken ampullen blijven op kamertemperatuur enkele maanden goed. Extreme warmte gedurende langere tijd kan de werkzaamheid van insuline beïnvloeden. Bewaar tabletten in de originele verpakking, liefst op een donkere, koele plaats, bijvoorbeeld in een flanellen doek of een schone sok.

Er zijn ook koelmogelijkheden voor insuline zonder een koelkast, dit zijn koeltasjes die voorkomen dat de insuline warmer wordt dan 30 graden Celsius. De tasjes kun je onderdompelen in water. De kristallen die zich in de wand van het tasje bevinden zwellen op tot een gel, die koelt. En de insuline op temperatuur houdt voor een tijdsduur van maximaal 45 uur bij een buitentemperatuur van maximaal 38 graden Celsius. Er zijn tasjes voor verkrijgbaar insulinepennen, insulinepompen en voor ampullen.

Zwemmen en op het strand

Loop op het strand en in de zee niet op blote voeten. Draag bijvoorbeeld waterschoenen. Het kan zijn dat u door de diabetes geen optimaal gevoel meer hebt en dat er ongemerkt wondjes ontstaan. Koppel de insulinepomp af als u gaat duiken of zwemmen. Spuit vervangend kortwerkende insuline als u de pomp langer dan een uur afkoppelt. Infuuspleisters kunnen door water, zweet en zonnebrandcrèmes loslaten. Extra pompnaaldjes meenemen dus. Een infuuspleister heeft twee uur nodig om goed te hechten, dus niet vlak voor het zwemmen een nieuw naaldje inbrengen.

In de sneeuw

Wintersport vraagt extra voorbereiding bij diabetes. Koude, hoogte, sneeuw en ijs kunnen de bloedglucose beïnvloeden, maar ook de werking van medicatie en meters. Negen tips voor wintersporters:

  • Skiën, langlaufen, snowboarden en schaatsen zijn intensieve wintersporten, die veel energie kosten. Hoe beter de conditie, hoe gemakkelijker de omschakeling zal zijn naar een hoger energieverbruik tijdens de wintersport. Kunstijsbanen en –pistes zijn zeer geschikt voor conditietraining, al is het effect van hoogte en koude op diabetes daar niet te ervaren.
  • Als u een berg of skipiste opgaat, neem dan voldoende te drinken en te eten mee (boterhammen en druivensuikers) om hypo’s te kunnen opvangen.
  • Bewaar de dagelijkse diabetesspullen onder uw kleding, zo dicht mogelijk bij of tegen het lichaam, om bevriezing te voorkomen. Leg de rest op uw hotelkamer. Bescherm ook voorgevulde naalden, pomp en meters tegen bevriezing. Insuline mag niet bevriezen. Bevroren insuline is niet meer werkzaam en moet liefst meteen worden weggegooid.
  • Check vooraf tegen welke temperaturen uw bloedglucosemeter en insulinepomp bestand zijn.
  • Bloedglucosemeters kunnen onbetrouwbare (lagere) uitslagen geven door koude of hoogte. Meters werken alleen goed bij kamertemperatuur of boven de 10 tot 15˚C. Bescherm ook teststrips tegen vrieskou.
  • Meer bewegen vergroot de kans op hypo’s. Bij intensief sporten en bewegen is meestal minder medicatie nodig (tot wel vijftig procent minder!). Overleg vooraf met arts of diabetesverpleegkundige of uw medicatie tijdens de wintersport moet worden aangepast.
  • Hoogte is ook van invloed op de bloedglucosewaarden. Hoe hoger u op een berg komt, hoe minder insuline nodig is, luidt de vuistregel voor bergwandelaars en -klimmers. Maar dit geldt beslist niet voor iedereen. Meet extra op vakantie en houd druivensuikers bij de hand. Wees ook alert op nachtelijke hypo’s.
  • Een glaasje wijn of bier bij de lunch op de piste? Een kruidenbittertje op het ijs? Of doet u graag mee met skihutfeesten en après-ski? Houd rekening met het bloedglucoseverlagend effect van alcohol. Drink geen alcohol wanneer u nadien nog verder moet skiën, snowboarden of schaatsen.
  • Een doorlopende reis- en ongevallenverzekering kan goede diensten bewijzen. DVN biedt deze verzekeringen tegen gunstige voorwaarden voor mensen met diabetes.

Op de motor

Gaat u graag met de motor op vakantie? Controleer dan uw bloedglucosewaarde voordat u gaat rijden. Ga niet rijden met een waarde onder de 5 mmol/l en eet geregeld (fruit, een volkoren boterham of drinkyoghurt). Stop geen insuline in de tas of koffer bij de uitlaat vanwege de hoge temperaturen. Meer tips voor deelname aan het verkeer vindt u op de pagina autorijden.

Actieve vakantie

Tijdens actieve vakanties hebben de spieren meer glucose nodig, daardoor kan uw bloedglucosespiegel dalen. Overleg vooraf met uw internist of diabetesverpleegkundige, zeker als u van weinig bewegen ineens naar heel veel bewegen gaat. Bouw dat langzaam op. Wees extra voorzichtig met alcohol als u een actieve vakantie tegemoet gaat. Dit om hypo’s te voorkomen. Soms is het mogelijk om via het ziekenhuis een continueglucosesensor mee te krijgen op reis.

Met het vliegtuig

Als u gaat vliegen, is het belangrijk om rekening te houden met het tijdsverschil. Tot vier uur tijdsverschil kunt u opvangen met kortwerkende insuline. Bij grotere verschillen moet u de dosis langwerkende insuline aanpassen. Overleg met uw behandelaar, ook als er sprake is van andere eet- en slaaptijden. Bij vluchten naar het oosten hebt u minder insuline nodig, want de dag wordt korter. Bij vluchten naar het westen juist meer.

Vervoer insuline alleen in de handbagage in verband met kans op beschadiging of kwijtraken van bagage. Passagiers van vliegtuigen mogen flesjes of verpakkingen met maximaal 100 ml vloeibare stof in de handbagage meenemen. Deze moet u in een doorzichtig en hersluitbaar plastic zakje met een maximale inhoud van 1 liter plaatsen. Onaangebroken vloeibare medicijnen (zoals insuline) mag u zoveel meenemen als nodig is voor de vlucht én het verblijf in het buitenland. Koelen in de cabine is in principe niet nodig, want de temperatuur is er niet hoger dan normaal. Meer informatie over de regels van de handbagage vindt u op de website van Schiphol.

Medische verklaring

Veiligheidscontroles op luchthavens worden steeds strenger. Het is vervelend als u gefouilleerd wordt vanwege het dragen van een insulinepomp of het meebrengen van diabetesbenodigdheden. Het is daarom verstandig om altijd een medische verklaring (artsenverklaring) mee te nemen, waarop staat welke medicijnen en hulpmiddelen u gebruikt. U kunt hier een medische verklaring downloaden. Ook is het handig om meteen bij de lopende band aan een douanemedewerker te melden dat u een insulinepomp heeft. Overigens mogen pompen gewoon door het controlepoortje, maar de kans is groot dat de controlepoort gaat piepen en u gefouilleerd moet worden.

Medisch paspoort of diabetespas

Neem op vakantie het Europees Medisch Paspoort of een diabetespas mee. U kunt hierin gegevens noteren over uw gezondheid, medicijngebruik, bloedgroep en allergieën. Voor reizen binnen Europa is de diabetespas voldoende. Deze is voor leden gratis op te vragen bij de Klantenservice van Diabetesvereniging Nederland (033-463 05 66).

Het Europees Medisch Paspoort is in elf Europese talen opgesteld, zodat men ook in het buitenland snel over uw diabetesinformatie kan beschikken. Vul het paspoort samen met uw behandelaar in en laat deze een handtekening en een stempel zetten. Het Europees Medisch Paspoort kost € 3,95 voor leden en is te bestellen op DVN puntenplein.

Persoonlijke instellingen